Cofnij
Poradnik Klienta
Poradniki, ćwiczenia oraz informacje logopedyczne dla rodziców

Dlaczego moje dziecko oddycha buzią?

26 lutego 2021

Oddech jest jedną z najważniejszych i podstawowych czynności życiowych. Prawidłowy sposób oddychania – przez nos, przy zamkniętych ustach wpływa na dotlenienie wszystkich komórek organizmu. Dziecko wykonuje ok. 20 tysięcy oddechów na dobę, co w praktyce oznacza, że do 20 oddechów na minutę a u niemowląt nawet 40!

Proces oddychania odbywa się nieświadomie i automatycznie. Należy bacznie obserwować dzieci podczas codziennych czynności: zabawy, oglądania bajek czy snu. Jeżeli zauważmy, że dziecko często oddycha buzią nie ma na co czekać i jak najszybciej skonsultować swoje spostrzeżenia ze specjalistami. Utrwalony nawyk nieprawidłowego oddychania może przyczynić się do obniżenia napięcia mięśniowego w obrębie jamy ustnej, doprowadzić do powstania wad wymowy a nawet do zmian anatomicznych w obrębie twarzy. U dzieci oddychających przez usta często obserwuje się występowanie wysoko sklepionego podniebienia, tzw. podniebienie gotyckie oraz wadę zgryzu tzw. zgryz otwarty.

Jak dzielimy rodzaje sposobu oddychania?

  1. Prawidłowe – tor nosowy;
  2. Nieprawidłowe- tor ustny, który dzieli się na:
  3. nieprawidłowe oddychanie nawykowe (ok.80% przypadków)
  4. nieprawidłowe oddychanie uwarunkowane organicznie (ok. 20% przypadków).

Jakie mogą być przyczyny nieprawidłowego oddychania?

Przyczyny nieprawidłowego sposobu oddychania może kilka. Najczęściej wynikają one z nieprawidłowości w jamie nosowo-gardłowej (np. skrócone wędzidełko podjęzykowe). Czasami jednak są wynikiem nieprawidłowych nawyków takich jak: długotrwałe używanie smoczka i butelki, a także częstych infekcji czy chorób układu oddechowego np. przewlekły nieżyt nosa, alergie.

Jakie choroby, wady mogą towarzyszyć nieprawidłowemu oddychaniu?

Do chorób i wad towarzyszących oddychaniu przez usta możemy zaliczyć:

  • przerost migdałka gardłowego, tzw. trzeciego migdałka;
  • przerost migdałka podniebiennego;
  • wady zgryzu np. zgryz otwarty;
  • skrócone wędzidełko podjęzykowe;
  • niska sprawność narządów artykulacyjnych;
  • krzywa przegroda nosowa;
  • wady postawy;
  • niedostateczne dotlenienie układu nerwowego.

A także niewłaściwe nawyki:

  • zbyt długie używania smoczka;
  • zbyt długie piecie z butelki/kubka niekapka (powyżej 18 miesiąca życia);
  • ssanie kciuka.

Należy mieć na uwadze, że nieprawidłowy sposób oddychania może przyczynić się do zaburzeń snu, nierównego toru oddechowego, a także do bezdechów sennych.

Czy nieprawidłowy tor oddechowy można wyleczyć?

Leczenie nieprawidłowego oddychania będzie różniło się w zależności od przyczyn powstania problemu, dlatego bardzo ważna jest prawidłowo postawiona diagnoza. W przypadku wad zgryzu  niezbędne będzie leczenie stomatologiczne i ortodontyczne. Jeśli powodem zaburzenie jest przerost migdałków, zbyt krótkie wędzidełko lub nieprawidłowości w budowie nosa np. krzywa przegroda nosowa korygowaniem przyczyny zajmie się laryngolog, który dodatkowo może zlecić badanie słuchu. Jeżeli jednak występują choroby układu oddechowego lub alergie warto udać się do pulmonologa/alergologa, który wdroży odpowiednie leczenie, a także wykona testy w kierunku alergii.

Jednak w każdym z powyższych  przypadku nie obędzie się  bez konsultacji i terapii logopedycznej.

Logopedyczna terapia oddychania

Z punktu widzenie logopedy długotrwały i utrwalony nawyk oddychania przez usta wpływa niekorzystnie na napięcie mięśniowe narządów artykulacyjnych. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że język jest mięśniem, który niećwiczony płasko leży na dnie jamy ustnej, zamiast prawidłowo na podniebieniu górnym. W konsekwencji czego przyczynia się do powstania wad wymowy. Logopeda po zebraniu wywiadu od rodzica i dokumentacji od specjalistów opracuje plan terapii opierający się w pierwszej kolejności na ćwiczeniach oddechowych i usprawnianiu narządu artykulacyjnego (języka, warg, policzków i żuchwy). Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej lub masz pytania dotyczące nieprawidłowego toru oddechowego to zapraszamy na konsultacji z naszymi specjalistami na: https://www.dobrylogopeda.edu.pl/polecani-logopedzi-online

Czy oddychanie buzią przejdzie samo?

Jeśli zauważymy, że nasze dziecko oddycha przez usta, szukajmy pomocy u specjalistów. Przypadłość ta, sama nie przejdzie, a nieleczona będzie się pogłębiać i niekorzystnie wpływać na rozwój dziecka powodując zaburzenia snu i w konsekwencji trudności z koncentracją uwagi. Nieprawidłowe oddychanie wpływa niekorzystnie na rozwój klatki piersiowej, układu oddechowego, narządu mowy i napięcia mięśni (języka, policzków, mięśnia okrężnego ust). Dziecko oddychające przez usta często jest niewyspane i zmęczone,  ma trudności z koncentracją uwagi, spostrzegawczością, męczy się szybciej niż jego rówieśnicy. Wcześnie wykryta i leczona wada pozwoli dziecku na prawidłowe funkcjonowanie w codziennym życiu.

Jak rodzice mogą ćwiczyć prawidłowe oddychanie?

Warto zadbać o prawidłowe nawyki naszego dziecka już od urodzenia. Karmienie piersią naturalnie wspomaga prawidłowy rozwój narządów mowy. Równie ważne jest wczesne wykrycie i leczenie chorób dróg oddechowych czy alergii. Nieleczone mogą powodować zaleganie wydzieliny w nosie i gardle, a tym samym utrudniać prawidłowe oddychanie. Niemożność oddychania przez nos, zmusza tym samym dziecko do oddychania prze usta. Aby pomóc dziecku niezbędna będzie konsultacja lekarska. Najlepiej zacząć od wizyty u pediatry, który z pewnością wystawi skierowanie do specjalistów takich jak: laryngolog, ortodonta czy alergolog a nawet stomatolog. Warto również poszukać konsultacji logopedycznej (w przedszkolu, żłobku, poradni pediatrycznej czy pedagogiczno-psychologicznej).

Poniżej kilka wskazówek dla rodziców:

  1. Dbaj o to, aby dziecko miało drożny nos (nawilżanie, oczyszczanie).
  2. Wygaszaj u dziecka odruch ssania powyżej 18 miesiąca życia.
  3. Wprowadzaj pokarmy o różnej konsystencji, tak by dziecko mogło ćwiczyć żucie i gryzienie.
  4. Jeśli możesz, karm piersią (podczas karmienie dziecko oddycha przez nos).
  5. Czytaj dziecku, śpiewaj, prowadź zabawy dźwiękonaśladowcze (naśladowanie odgłosów zwierząt, dźwięków otoczenia itp.).
  6. Dbaj o prawidłowy sposób oddychania dziecka w czasie snu i w pozycji spoczynkowej (np. podczas zabawy).
  7. Wykonuj z dzieckiem zaproponowane poniżej zabawy oddechowe.

Jak ćwiczyć prawidłowe oddychanie z dzieckiem w domu?

1.ĆWICZENIA ODDECHOWE

  • dmuchanie na kolorowe pompony (zdmuchiwanie z ręki);
  • dmuchanie na piórko, tak aby „zatańczyło”;
  • zdmuchiwanie kawałka papieru z gładkiej powierzchni;
  • dmuchanie na kolorowe listki/chmurki wykonane wspólnie z dzieckiem z papieru i zawieszone na sznurku;
  • dmuchanie przez rurkę włożoną do wody –  „bulgotanie”;
  • nadmuchiwanie balonika;
  • dmuchanie na łódkę wykonaną z papieru położoną na wodzie (np. w dużej misce);
  • zdmuchiwanie świecy (tak, aby płomień „tańczył”);
  • robienie baniek mydlanych;
  • dmuchanie przy użyciu różnego rodzaju wiatraczków, gwizdków, glinianych ptaszków;
  • nadmuchiwanie balonika;
  • dmuchanie na kartki zeszytu, by je przewrócić lub poruszyć;
    gra na o trąbce;

2. ZABAWY ODDECHOWE Z WYKORZYSTANIEM SŁOMKI

„Biedronka”

 (przenoszenie czarnych kółek wyciętych z papieru za pomocą słomki na sylwetę biedronki)

Czerwoną sukienkę i czarne kropeczki,

Widziałam u mojej małej biedroneczki.

Policzę twe kropki, nim polecisz w świat,

Powiem wszystkim dzieciom ile miałaś lat…

„Jabłoń”

 (przenoszenie czerwonych kółek wyciętych z papieru za pomocą słomki na sylwetę drzewa)

Dojrzewają na jabłonce czerwone jabłuszka,

Kasia dziś je zbiera, do swego fartuszka.

Śmieje się jej buzia, ma jabłuszek sześć,

Podzieli się z Kubą, mogą wszystkie zjeść.

Proponowane ćwiczenia pochodzą z pozycji: Jackowska I.,Rutkowska-Błachowiak I., „Plamki, kropki i kropelki”, Poznań 2020.

3. ZABAWY ODDECHOWE Z WYKORZYSTANIEM WIERSZYKÓW

„Zmarznięte rączki”

„Hu, hu, ha. Zuzia i Jaś bawią się na śniegu, zapodziali gdzieś rękawiczki.

Pomóż dzieciom i pokaż im jak rozgrzać zmarznięte ręce.

Wykonaj wdech nosem i na jednym wydechu chuchnij trzy razy w dłonie”.

„Wrona”
„Jedna wrona bez ogona
druga wrona bez ogona
trzecia wrona bez ogona (…)
Czwarta wrona bez ogona itd.
a ta jedenasta, wrona ogoniasta”

„Kura”

Nabieramy powietrze nosem i na jednym oddechu mówimy tekst:

Siedzi kura w koszyku, liczy jaja do szyku: jedno jajo, drugie jajo, trzecie jajo

I liczymy do tylu, do ilu potrafimy najwięcej.

Szukasz konsultacji, diagnozy lub terapii logopedycznej online? Zobacz polecanych logopedów online i uzyskaj pomoc dzięki wizycie logopedycznej przez Internet. https://www.dobrylogopeda.edu.pl/logopeda-online


Literatura:

  1.  Jackowska I.,Rutkowska-Błachowiak I., „Plamki, kropki i kropelki”, Poznań 2020.
  2. Skorek E., Rządzka M., „Profilaktyka i terapia dysfunkcji oddechowych u dzieci, Zielona Góra 2011.
  3. Minczakiewicz E., „Mowa, rozwój, zaburzenia, terapia”, Kraków 1997.
  4. Genowefa D., „Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola”, Warszawa 1978.
Wizyta online jutro!
70
Godzina
Wizyta online jutro!
100
Godzina
Podobne artykuły
Umawianie wizyt

Dysfagia – przyczyny, diagnoza, terapia

Połykanie jest procesem złożonym, który polega na przechodzeniu pożywienia z jamy ustnej, poprzez gardło i przełyk. W procesie tym biorą…


Izabela Dzikoń
22.06.2021
Czytaj więcej
Umawianie wizyt

Nieprawidłowe połykanie u dzieci i dorosłych

Połykanie to czynność fizjologiczna, którą każdy z nas wykonuje około tysiąca razy na dobę.Przełykamy nie tylko napoje i pokarm, ale także ślinę,…


Justyna Leśniak
28.04.2021
Czytaj więcej
Dobry logopeda

Jak oddech wpływa na funkcjonowanie człowieka?

Oddech ma znaczenie fundamentalne. Bez oddechu jesteśmy w stanie przeżyć 4 minuty (dla porównania bez wody przeżyjemy około…


Anna Śmierzchalska
26.11.2020
Czytaj więcej
Artykuły tego autora
Logopeda i Pacjent

Dlaczego moje dziecko wystawia język podczas mówienia?

Rodzice są pierwszymi obserwatorami zachowań swojego dziecka. Obserwują je podczas zabawy, snu i codziennych czynności i szybko…


Anna Ossowicka
17.03.2021
Czytaj więcej