Cofnij
Poradnik Klienta
Poradniki, ćwiczenia oraz informacje logopedyczne dla rodziców

Opóźniony rozwój mowy – czy ustąpi sam?

2 lipca 2020

Na swojej logopedycznej drodze spotykam wielu rodziców zaniepokojonych rozwojem mowy swojej pociechy. Rodzice często słyszą: ’’Przejdzie samo, nie panikuj, wyrośnie z tego.’’ – więc postanawiają poczekać. Nasuwa się jednak pytanie: czy na pewno postępują właściwie?

Osoby niemające styczności z terapią dzieci odbierają dzisiejszych rodziców jako nadwrażliwych, zbyt roszczeniowych, tracących czas i pieniądze na zbędne terapie swoich maluchów. Zgodzę się, że w niektórych przypadkach mamy styczność z wygórowanymi ambicjami rodziców względem swojego 2-3 letniego dziecka. Jednak należy mieć na uwadze środowisko, w jakim dziecko jest wychowywane.

Łatwo jest zauważyć, że na przestrzeni ostatnich 20-30 lat uległo ono zmianie. Zmiany, których doświadczamy, mają często bardzo niekorzystny wpływ na rozwój mowy dziecka. Kiedy rodzic podejrzewa problem z mową swojej pociechy, powinien jak najszybciej udać się do logopedy!

Mały chłopiec z <strong>opóźnionym rozwojem mowy</strong> w <strong>gabinecie logopedycznym</strong>

Teoria opóźnionego rozwoju mowy 

Mowa nie jest umiejętnością wrodzoną, dziecko przyswaja ją od najbliższego otoczenia, najczęściej od rodziców lub dziadków. Na początku opiera się na naśladownictwie. Wielokrotne powtarzane nazwy przedmiotów w obecności dziecka, zostawiają swoiste słuchowe ślady w jego mózgu. W rozwoju mowy wyróżniamy następujące okresy [1]:

  • okres melodii zwany również okresem przygotowawczym (0-1. r. ż.)
  • okres wyrazu (1.-2. r. ż.)
  • okres zdania (2.-3. r. ż.)
  • okres swoistej mowy dziecięcej (3.-7. r. ż.)

Z reguły w wieku 3 lat dziecko potrafi wymówić poprawnie wszystkie samogłoski z wyjątkiem nosowych i dziąsłowych. Ten okres to „złoty czas” zwiększenia zasobu słownictwa. Słuch fonematyczny w tym wieku powinien być na tyle sprawny, aby dziecko wiedziało, jak dana głoska powinna brzmieć. Według obowiązujących norm dziecko 20.-24. miesięczne powinno posługiwać się 70-100 słowami i tworzyć wypowiedzi dwuwyrazowe, typu „lala a– a”, „tata bum–bum”.

Jeżeli dziecko dwuletnie posługuje się zaledwie trzema słowami, trzeba je poddać obserwacji logopedycznej. W przypadku każdego zdrowego dziecka rozwój mowy powinien przebiegać harmonijnie. Taki stan daje mu poczucie bezpieczeństwa – jest zrozumiałe przez otoczenie, później rozumiane są również przeżyć i stanów psychicznych. Stąd prośba do rodziców:

Wskazówki dla rodziców jak wspierać rozwój mowy dziecka: 

  • mówmy do naszych dzieci poprawnie;
  • nie używajmy zmiękczeń i niepotrzebnych zdrobnień;
  • nie bójmy się poprosić o pomoc logopedy.

Dlaczego moje dziecko nie mówi?

Przyczyn braku mowy u dzieci dwu-/trzyletnich jest wiele, a możemy do nich zaliczyć[2]

  • samoistny opóźniony rozwój mowy – występuje u dzieci zdrowych. Dziecko rozwija się prawidłowo pod względem fizycznym, umysłowym i emocjonalnym. Uznaje się, że taka „dysproporcja” jest spowodowana późniejszym dojrzewaniem włókien nerwowych;
  • proste opóźnienie rozwoju mowy – zaburzenie polega na opóźnieniu rozwoju mowy względem rówieśników, ale opóźnienie to ustępuje samoistnie, około 3. roku życia;
  • specyficzne zaburzenie językowe – to zaburzenie nie jest spowodowane konkretnymi, znanymi i dającymi się określić przyczynami. Polega na trudnościach w przyswajaniu języka, które nie wyrównują się względem rówieśników tak jak w prostym opóźnieniu rozwoju mowy;
  • niesamoistny opóźniony rozwój mowy – ten, który występuje u dzieci z innymi zaburzeniami. W tym przypadku dziecko nie mówi, ponieważ wystąpił u niego konkretny czynnik uniemożliwiający rozwój mowy (uszkodzenie słuchu, choroby neurologiczne, upośledzenie umysłowe, uszkodzenia narządów mowy);
  • problemy ze słuchem – to jedna z częstszych przyczyn braku mowy u dzieci, jednak wykrywana jest dużo wcześniej niż przed 3 r.ż.;
  • dziecko nie ma odpowiednich wzorców – jeżeli dziecko nie ma partnera do rozmów, a większość czasu spędza z osobami, które nie widzą potrzeby rozmowy i notorycznie go uciszają, to w takiej sytuacji dziecko zostaje zaniedbane, a jego mowa nie rozwija się prawidłowo;
  • zaburzenia integracji sensorycznej – często powodują problemy z rozwojem mowy u dziecka. Zbyt małe napięcie mięśniowe twarzy, wrażliwość na dźwięki i nadwrażliwość jamy ustnej mogą być przyczynami braku mowy;
  • zbyt częsta stymulacja dzieci telewizją, tabletem, komputerem również wpływa negatywnie na rozwój mowy dziecka. Dziecko spędzające 3-4 h przed telewizorem, jest wyłączone z kontaktu z otoczeniem.

Więcej informacji na temat ustępowania jednej z wad mowy znajdziesz w artykule : https://www.dobrylogopeda.edu.pl/poradnik-pacjenta/czy-moje-dziecko-wyrosnie-z-seplenienia

Jak pomóc dziecku z opóźnionym rozwojem mowy?

  • ograniczmy korzystanie z urządzeń cyfrowych;
  • czytajmy dziecku książki, zachęcając go do współpracy z nami: prośmy dziecko o podanie nazw przedmiotów, namawiamy do nadawania imion bohaterom, itp.;
  • mówmy do dziecka wyraźnie i zrozumiale, bez zdrobnień;
  • udajmy się z dzieckiem do logopedy, jeżeli mamy wątpliwości co do prawidłowego rozwoju mowy naszej pociechy;
  • uczmy dziecko dmuchać, pić przez słomkę, gryźć.

Kilka mitów na temat mowy dzieci:

„Moje dziecko nie chce mówić” nauka mowy to naturalny proces biologiczny tak jak nauka pełzania, chodzenia i siedzenia.

„Moje dziecko nie jest gotowe, aby mówić’’ naturalnym odruchem każdego dziecka, jeżeli nie ma dodatkowych problemów rozwojowych, jest rozpoczęcie mówienia. Jeżeli dziecko nie mówi do 3 r. ż., to kiedy będzie na to gotowe?

„Chłopcy zaczynają mówić po 3. r. ż.‘’ wszystkie dzieci przechodzą takie same fazy rozwoju, które nie są w żaden sposób uzależnione od płci. 

Szukasz konsultacji, diagnozy lub terapii logopedycznej online? Zobacz polecanych logopedów online i uzyskaj pomoc dzięki wizycie logopedycznej przez Internet. https://www.dobrylogopeda.edu.pl/logopeda-online


[1] D. Larysz, J. Skibska, 2012. Neurologopedia w teorii i praktyce. Wybrane zagadnienia diagnozy i terapii dziecka. Bielsko-Biała, Wydawnictwo Naukowe ATH, str. 25-26.

[2] G. Jastrzębowska, 1997. Istota i klasyfikacja opóźnień rozwoju mowy. Opole, Uniwersytet Opolski, str. 75-77.

Wizyta online jutro!
90
Godzina
Wizyta online jutro!
100
Godzina
Podobne artykuły
Logopeda i Pacjent

Znaczenie wyrazów

Gra polega na dopasowaniu wyrazu do odpowiadającego mu opisu.

afazja
Opóźniony rozwój mowy
Czytaj
Logopeda i Pacjent

Wyrazy dźwiękonaśladowcze

Gra polega na dopasowaniu wyrazu dźwiękonaśladowczego do odpowiadającego mu obrazka.

afazja
Opóźniony rozwój mowy
Czytaj
Logopeda i Pacjent

Dlaczego moje dziecko nie mówi?

Drogi rodzicu, jeżeli Twoje dziecko nie mówi, a ma skończone 3 lata, powinieneś sięgnąć po pomoc specjalisty!  Małe dzieci…

autyzm
dziecko
Czytaj
Artykuły tego autora
Dobry logopeda

Czy moje dziecko wyrośnie z seplenienia?

Sionik, carny, kokodyl – pierwsze nieporadne słowa wypowiadane przez dzieci często rozczulają rodziców. Jeśli jednak nieprawidłowości…

logopeda
logopedia
Czytaj
Logopeda i Pacjent

Dlaczego moje dziecko nie mówi?

Drogi rodzicu, jeżeli Twoje dziecko nie mówi, a ma skończone 3 lata, powinieneś sięgnąć po pomoc specjalisty!  Małe dzieci…

autyzm
dziecko
Czytaj
Dobry logopeda

Jakie są zarobki logopedy?

Zadania i predyspozycje logopedy Do podstawowych zadań logopedy należy diagnozowanie zaburzeń mowy, a także leczenie i pomoc osobom, które…

dla logopedy
logopeda
Czytaj
Polecane kursy